'Thị trường tài sản mã hóa Việt Nam sắp bước vào đợt tái cấu trúc lớn'

Thị trường tài sản mã hóa chuẩn bị bước vào giai đoạn tái cấu trúc, trước khi trưởng thành hơn cả về công nghệ và mô hình, theo chuyên gia của Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA). - VnExpress

Bức tranh tổng quan

Nội dung chi tiết

'Thị trường tài sản mã hóa Việt Nam sắp bước vào đợt tái cấu trúc lớn'

Thị trường tài sản mã hóa chuẩn bị bước vào giai đoạn tái cấu trúc, trước khi trưởng thành hơn cả về công nghệ và mô hình, theo chuyên gia của Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA).

Ông Nghiêm Minh Hoàng, chuyên gia công nghệ tài chính (fintech) của VBA, cho rằng Việt Nam đang chuyển từ giai đoạn "chấp nhận sự tồn tại" của tài sản mã hóa sang từng bước đưa vào khuôn khổ pháp lý, tạo nền tảng cho sự phát triển minh bạch và bền vững hơn.

- Trong nhiều năm, crypto Việt Nam phát triển mạnh nhưng phần lớn giao dịch diễn ra ngoài khuôn khổ pháp lý, điều gì tạo nên nghịch lý này?

• Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam tồn tại từ rất lâu. Đây là xu hướng công nghệ mang tính toàn cầu, đồng thời xuất phát từ nhu cầu tự nhiên của người dân trong việc tìm kiếm những kênh đầu tư mới.

Hơn 10 năm qua, thị trường tạo ra nhiều cơ hội, thu hút lượng lớn người tham gia. Tuy nhiên, khi chưa có hành lang pháp lý, phần lớn diễn ra trên sàn nước ngoài hoặc OTC, nơi các cá nhân giao dịch trực tiếp với nhau.

Ông Nghiêm Minh Hoàng, chuyên gia fintech - Hiệp hội Blockchain Việt Nam. Ảnh: Trọng Đạt

Theo thống kê của Chainalysis, Việt Nam có khoảng 17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa, với tổng dòng vốn từ tháng 6/2024 đến 6/2025 khoảng 200 tỷ USD - quy mô cho thấy nhu cầu có thật.

Tôi nhận được không ít chia sẻ từ những người giao dịch OTC rằng họ sẵn sàng đóng thuế, tuân thủ quy định và chịu sự quản lý của cơ quan chức năng và mong có khuôn khổ pháp lý rõ ràng. Khi hoạt động tự phát, họ gần như không có cơ chế bảo vệ. Những rủi ro liên quan đến lừa đảo, tranh chấp hay phòng chống rửa tiền luôn hiện hữu, trong khi người giao dịch khó xác minh đối tác của mình.

- Liệu việc cấp phép sàn giao dịch tài sản mã hóa có thể xóa sổ "chợ đen" tiền mã hóa?

• Cách tiếp cận của Chính phủ đối với tài sản mã hóa đã thay đổi. Trước đây, Việt Nam có cách tiếp cận khá thận trọng. Việc Luật Công nghiệp công nghệ số chính thức công nhận tài sản số là một loại tài sản được pháp luật bảo vệ cho thấy chúng ta đã lựa chọn hướng đi mới: chấp nhận những rủi ro nhất định để đưa lĩnh vực vào khuôn khổ quản lý và phát triển. Đây là tín hiệu rất rõ ràng đối với thị trường.

Sau luật, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị quyết 05 về thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa và đặt mục tiêu trong năm 2026 có những sàn giao dịch đầu tiên được cấp phép hoạt động. Theo tôi, việc cấp phép là bước đi rất quan trọng để xóa "chợ đen", nhưng chưa phải toàn bộ câu chuyện.

Một thị trường tài sản mã hóa không chỉ có sàn giao dịch. Để vận hành đầy đủ còn cần hệ thống quy định liên quan đến phòng chống rửa tiền, định danh khách hàng, lưu ký tài sản, phát hành token, quản lý dòng tiền, điều kiện kinh doanh cũng như các tiêu chuẩn kỹ thuật. Nói cách khác, điều được chờ đợi không đơn thuần là một vài sàn giao dịch được cấp phép, mà là một hệ sinh thái pháp lý hoàn chỉnh để tất cả chủ thể có thể hoạt động minh bạch và an toàn.

- Khi được đưa vào khuôn khổ, đâu là nhóm ảnh hưởng nhiều nhất?

• Sự thay đổi lớn nhất không nằm ở nhà đầu tư cá nhân. Trước đây, crypto là một thị trường rất dễ tiếp cận. Chỉ cần một chiếc điện thoại, người dùng có thể mở tài khoản trên các sàn quốc tế và giao dịch.

Khi được quản lý, người tham gia phải định danh, danh mục tài sản được quản lý chặt chẽ hơn, nhưng tôi không cho rằng điều đó khiến số lượng nhà đầu tư cá nhân giảm. Với khoảng 17 triệu tài khoản hiện nay, quy mô cộng đồng nhiều khả năng vẫn được duy trì, thậm chí tăng nhẹ.

Sự thay đổi lớn sẽ đến từ doanh nghiệp và nhà đầu tư tổ chức. Trước đây, dù nhìn thấy tiềm năng của thị trường, phần lớn không thể tham gia do thiếu cơ sở pháp lý. Dù số lượng tổ chức không nhiều như nhà đầu tư cá nhân, nguồn lực tài chính mà họ mang lại sẽ lớn hơn rất nhiều. Đây mới là thay đổi đáng kể nhất trong cấu trúc thị trường.

Đồng xu biểu tượng Bitcoin. Ảnh: Bảo Lâm

- Nhiều startup blockchain Việt Nam từng phải đăng ký pháp nhân ở nước ngoài để hoạt động. Thay đổi chính sách hiện nay có thể đảo ngược xu hướng thế nào?

• Đây là một trong những tín hiệu tích cực nhất tôi nhận thấy. Việt Nam từng có nhiều startup và doanh nghiệp blockchain tạo được tên tuổi trên thế giới. Tuy nhiên, do trong nước chưa có hành lang pháp lý rõ ràng, họ phải đăng ký pháp nhân tại Singapore hoặc một số quốc gia khác. Có nghĩa, giá trị kinh tế họ tạo ra chưa thể quay trở lại đóng góp trực tiếp cho nền kinh tế Việt Nam.

Sau khi Luật Công nghiệp Công nghệ số và Nghị quyết 05 được ban hành, nhiều doanh nghiệp bày tỏ sự hào hứng với khả năng trở về Việt Nam, vận hành tại Việt Nam và phát triển trong nước.

Tất nhiên, cùng với sự kỳ vọng vẫn còn những băn khoăn. Luật chỉ là bước khởi đầu, trong khi các quy định chi tiết vẫn đang được xây dựng. Tôi kỳ vọng nghị định, thông tư sẽ sớm ban hành để tạo sự ổn định cho doanh nghiệp cũng như thu hút thêm dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.

- Ông hình dung thị trường tài sản mã hóa Việt Nam sẽ thay đổi ra sao trong 5 năm tới?

• Tôi cho rằng giai đoạn 2026-2027 là thời kỳ tái cấu trúc mạnh mẽ. Bất kỳ cuộc tái cấu trúc nào cũng không diễn ra êm đềm. Sẽ có nhiều vấn đề mới phát sinh và cần được điều chỉnh liên tục. Nhưng sau giai đoạn đó, thị trường sẽ trưởng thành hơn cả về công nghệ, mô hình vận hành, chất lượng nhà đầu tư và các tổ chức tham gia.

Trong giai đoạn đầu, các tập đoàn và tổ chức tài chính lớn có thể tiếp cận một cách thận trọng. Khi khuôn khổ pháp lý hoàn thiện và cơ chế vận hành minh bạch hơn, chúng ta sẽ chứng kiến sự tham gia mạnh mẽ hơn của các dòng vốn tổ chức.

Đây cũng là điều từng diễn ra ở nhiều quốc gia. Ban đầu, thị trường chủ yếu được dẫn dắt bởi startup và doanh nghiệp công nghệ, sau đó dần thu hút các định chế tài chính lớn khi khung pháp lý được hoàn thiện.

Việt Nam sẽ trải qua quá trình tương tự. Khi đó, sự thay đổi lớn không chỉ nằm ở quy mô thị trường, mà còn ở chất lượng của dòng vốn và mức độ trưởng thành của toàn bộ hệ sinh thái tài sản mã hóa.

Trọng Đạt

• Điện Biên thí điểm 6.000 chuyến bay không người lái
• Ba câu hỏi với mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam
• Tiến sĩ 9x nói về cơ hội phát triển vật liệu bán dẫn mới tại Việt Nam

Nguồn: VnExpress

Đọc bài gốc →