Bên lề Phiên họp Quan chức cấp cao Hiệp định CPTPP lần thứ ba (SOM3) năm 2026, sáng 22/7, tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ Công Thương chủ trì tổ chức Diễn đàn đối thoại giữa Quan chức Cấp cao CPTPP với Lãnh đạo doanh nghiệp và kết nối doanh nghiệp CPTPP năm 2026.
📌 Thông tin nhanh
- Chủ đề: Chiến Lược AI
- Nguồn: Tạp chí Công Thương
- Cập nhật: 22/07/2026
Bức tranh tổng quan
Nội dung chi tiết
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương), Trưởng Quan chức cấp cao CTPPP của Việt Nam cho biết: Với vai trò là Chủ tịch CPTPP năm 2026, Việt Nam coi Đối thoại này là một cơ hội quan trọng để đưa hai góc nhìn vào cùng một cuộc đối thoại, có thể bổ trợ cho nhau tốt hơn. Vì vậy, đây là một cuộc trao đổi mang tính chiến lược và hướng tới tương lai.
Các chính phủ CPTPP mong muốn lắng nghe từ cộng đồng doanh nghiệp về những cơ hội trên các thị trường CPTPP; những năng lực mà doanh nghiệp đang tìm kiếm từ các đối tác trong khu vực; cũng như những điều kiện ảnh hưởng đến các quyết định đầu tư và các cân nhắc kinh tế trong tương lai.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng có cơ hội chia sẻ những nội dung mà các thành viên CPTPP hiện đang triển khai, những vấn đề cần được xem xét trong khuôn khổ thể chế của Hiệp định, cũng như các lĩnh vực mà hợp tác kinh tế chặt chẽ hơn có thể được thúc đẩy.
"Thông qua cuộc trao đổi này, chúng tôi hy vọng sẽ xác định được những lĩnh vực mà khát vọng của cộng đồng doanh nghiệp và chương trình hành động của các Chính phủ đang cùng hướng tới, cũng như những lĩnh vực cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn", ông Ngô Chung Khanh chia sẻ.
Chuyển hóa những cơ hội thành các dự án đầu tư, hoạt động kinh doanh mới
Theo Trưởng Quan chức cấp cao CTPPP của Việt Nam, CPTPP kết nối 12 nền kinh tế thuộc nhiều khu vực khác nhau và ở các trình độ phát triển khác nhau.
Hiệp định không chỉ bao gồm thương mại hàng hóa mà còn điều chỉnh thương mại dịch vụ, đầu tư, mua sắm chính phủ, thương mại số và nhiều lĩnh vực khác đang ngày càng có ảnh hưởng đến các quyết định kinh doanh. Tuy nhiên, giá trị đầy đủ của mạng lưới này sẽ phụ thuộc vào khả năng doanh nghiệp kết nối các cơ hội giữa những thị trường thành viên khác nhau.
Một doanh nghiệp có thể mua nguyên liệu đầu vào từ một nước thành viên, tổ chức sản xuất tại một nước thành viên khác, sử dụng công nghệ hoặc dịch vụ chuyên môn từ một nước thứ ba, rồi cung cấp sản phẩm cho khách hàng trên phạm vi toàn khu vực.
CPTPP có thể hỗ trợ mô hình kinh doanh đó bằng cách tạo dựng một khuôn khổ chung và tăng cường tính minh bạch cũng như khả năng dự báo. Tuy nhiên, chính cộng đồng doanh nghiệp mới là chủ thể hiểu rõ nhất những lĩnh vực mà các cơ hội thương mại của thế hệ tiếp theo sẽ hình thành.
Chính vì vậy, Diễn đàn được xây dựng và tập trung thảo luận xoay quanh 04 chủ đề có mối liên hệ chặt chẽ với nhau: Thuận lợi hóa thương mại; Đầu tư và chuỗi cung ứng; Chuyển đổi số; Chuyển đổi xanh.
Những chủ đề này không phải là các chính sách riêng biệt. Chúng ngày càng trở thành một phần của cùng một chiến lược kinh doanh. Các công ty tìm cách đa dạng hóa chuỗi cung ứng của mình cũng cần các quy trình hậu cần và hải quan hiệu quả. Các công ty đầu tư vào số hóa cần sự tự tin rằng họ có thể hoạt động trên các thị trường khác nhau. Các doanh nghiệp chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi xanh cần tiếp cận công nghệ, tài chính, kỹ năng và các nhà cung cấp đáng tin cậy.
Đối với các Chính phủ, việc hiểu rõ những điều kiện này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Điều đó giúp đánh giá liệu công việc đang được triển khai trong các ủy ban, nhóm công tác của CPTPP có thực sự phù hợp với xu hướng phát triển của doanh nghiệp và thị trường hay không.
Đối với doanh nghiệp, việc hiểu rõ hơn về các chương trình công tác đang được triển khai trong khuôn khổ CPTPP sẽ giúp họ dự báo các cơ hội mới, lập kế hoạch đầu tư trong tương lai và tìm kiếm các đối tác tiềm năng trên phạm vi khu vực.
"Theo nghĩa đó, cuộc đối thoại hôm nay không chỉ là dịp để các Chính phủ giới thiệu về Hiệp định, cũng không chỉ là cơ hội để doanh nghiệp nêu lên các mối quan tâm riêng lẻ. Đây là cơ hội để đối chiếu hai chương trình nghị sự cùng hướng tới tương lai: một bên là những kế hoạch mà doanh nghiệp đang chuẩn bị triển khai, bên kia là những nỗ lực mà các Chính phủ CPTPP đang thực hiện nhằm tạo điều kiện cho các kế hoạch đó trở thành hiện thực. Khi hai chương trình nghị sự này tương đồng với nhau, chúng ta cần tìm cách củng cố sự đồng thuận đó. Ở những lĩnh vực mà kỳ vọng còn khác biệt, đối thoại sớm sẽ giúp cả hai bên hiểu rõ nguyên nhân và điều chỉnh cách tiếp cận khi cần thiết.", ông Ngô Chung Khanh nhấn mạnh và cho biết, Việt Nam kỳ vọng Diễn đàn đạt được hai kết quả chính.
Thứ nhất, giúp các quan chức cấp cao hiểu rõ hơn về các ưu tiên thương mại, định hướng kinh doanh và kế hoạch phát triển trong tương lai của các doanh nghiệp đang hoạt động trên phạm vi các thị trường CPTPP.
Thứ hai, tăng cường kết nối giữa các doanh nghiệp để có thể chuyển hóa những cơ hội mà CPTPP mang lại thành các dự án đầu tư, các mối quan hệ hợp tác trong chuỗi cung ứng và các hoạt động kinh doanh mới.
Với vai trò Chủ tịch, Việt Nam mong muốn tiếp tục phối hợp với tất cả các thành viên để xem xét cách thức duy trì sự tương tác thường xuyên với cộng đồng doanh nghiệp trong khu vực nhằm hỗ trợ cho sự phát triển của Hiệp định trong tương lai.
Tăng cường hiệu quả của Hiệp định và hợp tác kinh tế trong khu vực thị trường CPTPP
Tại Diễn đàn, đại diện Trưởng Quan chức Cấp cao Hiệp định CPTPP của các nước Thành viên đã thông tin tổng quan về các định hướng chiến lược của các nước thành viên CPTPP nhằm tăng cường Hiệp định và hợp tác kinh tế trên khắp các thị trường CPTPP.
Tham luận tại Diễn đàn, ông Kenichi Kobayashi, Đại diện Quan chức cấp cao CPTPP của Nhật Bản nhận định, sau hơn 7 năm kể từ khi Hiệp định CPTPP chính thức có hiệu lực, CPTPP đã trở thành một nền tảng chiến lược đối với cộng đồng doanh nghiệp của các nước thành viên.
Hiệp định không chỉ mang lại lợi ích từ việc cắt giảm và xóa bỏ thuế quan mà còn thiết lập các quy tắc tiêu chuẩn cao làm nền tảng cho các hoạt động kinh tế hiện đại, bao gồm thương mại điện tử, đầu tư và sở hữu trí tuệ.
Đề cập đến sự mở rộng thương mại mà CPTPP đã mang lại với Nhật Bản, ông Kenichi Kobayashi cho biết, tổng kim ngạch thương mại giữa Nhật Bản và các nước thành viên CPTPP khác đã tăng từ 27,4 nghìn tỷ yên năm 2018 lên 38,7 nghìn tỷ yên năm 2025, tăng 41%. Con số này vượt quá tốc độ tăng trưởng thương mại của Nhật Bản với toàn thế giới trong cùng kỳ (36%).
Để tiếp tục phát huy những thành quả này, theo Đại diện Quan chức cấp cao CPTPP của Nhật Bản, quá trình rà soát và nâng cấp Hiệp định đang hướng tới việc đẩy nhanh thủ tục hải quan, tạo thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu. Đồng thời, các nỗ lực này cũng nhằm giảm chi phí, nâng cao tính dự báo và xây dựng một hệ thống thân thiện hơn đối với doanh nghiệp.
Bên cạnh mở rộng thương mại, ông Kenichi Kobayashi nhấn mạnh vấn đề xây dựng các quy tắc phù hợp với nền kinh tế số và cho biết, trong lĩnh vực thương mại điện tử, CPTPP đã thiết lập những quy tắc tiên tiến, thường được biết đến với ba nguyên tắc quan trọng. Thứ nhất, bảo đảm dòng lưu chuyển thông tin xuyên biên giới bằng phương tiện điện tử. Thứ hai, không yêu cầu doanh nghiệp phải sử dụng hoặc đặt cơ sở hạ tầng điện toán tại lãnh thổ của một nước thành viên như một điều kiện để được hoạt động. Thứ ba, không yêu cầu doanh nghiệp phải chuyển giao hoặc cung cấp quyền truy cập vào mã nguồn.
Thị trường bán lẻ thương mại điện tử toàn cầu đang tăng trưởng rất nhanh. Việc tồn tại các quy tắc này tạo dựng môi trường để doanh nghiệp có thể tự tin phát triển các hoạt động kinh doanh số của mình.
Trong thời gian tới, Hiệp định cũng sẽ xem xét các vấn đề mới nổi như: Trí tuệ nhân tạo (AI); định danh số; thanh toán điện tử; an ninh mạng. Các nội dung này sẽ được thúc đẩy thông qua quá trình nâng cấp Chương Thương mại điện tử của CPTPP nhằm bảo đảm Hiệp định tiếp tục phát triển song hành với nền kinh tế số.
Tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và mở rộng CPTPP
Cùng với tăng cường thương mại và xây dựng các quy tắc phù hợp với nền kinh tế số, Đại diện Quan chức cấp cao CPTPP của Nhật Bản đề cập việc tăng cường khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và mở rộng phạm vi của Hiệp định CPTPP.
Trong những năm gần đây, các doanh nghiệp trên toàn cầu đã phải đối mặt với nhiều biến động lớn. Đại dịch COVID-19, căng thẳng địa chính trị, thiên tai và biến đổi khí hậu đã cho thấy chuỗi cung ứng toàn cầu có thể bị gián đoạn nhanh chóng như thế nào. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng các chuỗi cung ứng đa dạng hơn, linh hoạt hơn và có khả năng chống chịu tốt hơn đã trở thành ưu tiên chiến lược của cộng đồng doanh nghiệp.
Ông Kenichi Kobayashi nhấn mạnh, CPTPP đóng vai trò quan trọng trong quá trình này. Thông qua việc tạo dựng một môi trường thương mại minh bạch, có thể dự báo và dựa trên các quy tắc chung, Hiệp định giúp doanh nghiệp tự tin hơn khi mở rộng hoạt động đầu tư và sản xuất tại nhiều thị trường thành viên khác nhau. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản hiện đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng mở rộng mạng lưới sản xuất trong khu vực CPTPP thay vì phụ thuộc vào một địa điểm duy nhất. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn tạo điều kiện khai thác tốt hơn lợi thế của từng nền kinh tế thành viên.
Để phát huy hơn nữa vai trò đó, việc mở rộng CPTPP có ý nghĩa hết sức quan trọng. Việc Vương quốc Anh gia nhập Hiệp định đã mở ra một giai đoạn phát triển mới, không chỉ mở rộng quy mô thị trường mà còn nâng cao tầm ảnh hưởng toàn cầu của Hiệp định.
Các hồ sơ xin gia nhập của các nền kinh tế khác như: Costa Rica, Uruguay, Indonesia, Philippines và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) phản ánh sức hấp dẫn ngày càng lớn của Hiệp định.
Đại diện thành viên mới của Hiệp định, ông Matthew Davies, Quan chức cấp cao Hiệp định CPTPP của Vương quốc Anh cho rằng: Như chương trình nghị sự của SOM3 nhấn mạnh, các doanh nghiệp không chỉ là người hưởng lợi từ các hiệp định thương mại, mà còn là đối tác quan trọng trong việc xác định cơ hội, giải quyết các thách thức thực thi và tăng cường chuỗi cung ứng khu vực. "Vương quốc Anh gia nhập CPTPP vì chúng tôi tin tưởng vào giá trị của thương mại mở, dựa trên quy tắc và hội nhập kinh tế sâu rộng hơn. Trong bối cảnh môi trường thương mại toàn cầu đang đối mặt với những thách thức đáng kể, CPTPP vẫn là một ví dụ mạnh mẽ về cách các nền kinh tế cùng chí hướng có thể hợp tác để hỗ trợ tăng trưởng, khả năng phục hồi và thịnh vượng", ông Matthew Davies chia sẻ.
Về triển vọng, Vương quốc Anh nhận thấy ba ưu tiên chiến lược chính cho quan hệ đối tác của CPTPP.
Thứ nhất, mở rộng CPTPP sang các nền kinh tế có tiêu chuẩn cao mới. Việc mở rộng có trách nhiệm sẽ củng cố hội nhập kinh tế, tạo ra các cơ hội thị trường mới và tăng cường vị thế của CPTPP như một hiệp định thương mại toàn cầu hàng đầu.
Thứ hai, tiếp tục hiện đại hóa và tăng cường Hiệp định. Các doanh nghiệp của chúng ta hoạt động trong một nền kinh tế ngày càng số hóa, đổi mới và kết nối. Những nỗ lực nhằm nâng cấp CPTPP và đảm bảo rằng quan hệ đối tác vẫn phù hợp, được trang bị giúp giải quyết các cơ hội và thách thức mới nổi trong thương mại, đầu tư và hợp tác kinh tế.
Thứ ba, làm sâu sắc thêm hợp tác thực tiễn giữa các thị trường CPTPP. Tăng cường chuỗi cung ứng, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại, cải thiện hợp tác hải quan và thúc đẩy kết nối đầu tư sẽ giúp các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và tự tin hơn trên toàn khu vực CPTPP, cũng như sự tham gia mạnh mẽ hơn giữa CPTPP, ASEAN và Liên minh châu Âu để mở khóa thêm nhiều cơ hội kinh tế.
CPTPP cần tiếp tục đồng hành cùng những thay đổi của nền kinh tế toàn cầu
Tại Diễn đàn, các đại biểu cùng trao đổi, thảo luận sâu hơn về các vấn đề được các Chính phủ CPTPP và cộng đồng doanh nghiệp trong khu vực quan tâm như: tăng cường hợp tác giữa chính phủ với chính phủ và cần có mối quan hệ đối tác thực sự giữa các chính phủ với các doanh nghiệp để các nhà hoạch định chính sách lắng nghe những ý kiến phản hồi từ các doanh nghiệp sử dụng cam kết Hiệp định CPTPP hàng ngày; tháo gỡ những rào cản tiếp cận thị trường còn tồn tại, qua đó thúc đẩy thuận lợi cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) có thể tận dụng tối đa CPTPP và mang lại lợi ích thiết thực cho toàn khu vực.
Các ý kiến thảo luận cho rằng, trong thời gian tới, CPTPP cần tiếp tục phát triển để thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh quốc tế. Các vấn đề như: chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, kinh tế xanh, khử phát thải carbon, an ninh kinh tế, khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng... đều sẽ có ảnh hưởng ngày càng lớn đến hoạt động của doanh nghiệp. Do đó, CPTPP cần tiếp tục duy trì vai trò là một hiệp định thương mại tiêu chuẩn cao, đồng thời đủ linh hoạt để thích ứng với những yêu cầu mới của nền kinh tế toàn cầu.
Phiên kết nối B2B trong khuôn khổ Diễn đàn tạo điều kiện cho cộng đồng doanh nghiệp khu vực giao lưu, mở ra các cơ hội hợp tác đầu tư, giao thương mới.
Nguồn: Tạp chí Công Thương
