'Việt Nam đủ điều kiện chuẩn bị cho 6G'

TS. Durga Malladi cho rằng lực lượng kỹ sư trẻ, hệ sinh thái khởi nghiệp, ưu tiên về AI, bán dẫn giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào phát triển 6G. - VnExpress

Bức tranh tổng quan

Nội dung chi tiết

'Việt Nam đủ điều kiện chuẩn bị cho 6G'

TS. Durga Malladi cho rằng lực lượng kỹ sư trẻ, hệ sinh thái khởi nghiệp, ưu tiên về AI, bán dẫn giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào phát triển 6G.

6G đang bước vào giai đoạn tiêu chuẩn hóa, hướng tới kết hợp kết nối, điện toán và AI ngay từ nền tảng, dự kiến hoàn tất trong nửa đầu năm 2029. Trao đổi với VnExpress, TS Durga Malladi, Phó chủ tịch điều hành kiêm Tổng giám đốc phụ trách Hoạch định công nghệ, Giải pháp biên và Trung tâm dữ liệu, Qualcomm Technologies, nói về quá trình chuyển đổi từ 5G lên 6G, những điều Việt Nam cần chuẩn bị để triển khai công nghệ này.

TS Durga Malladi, Phó chủ tịch điều hành kiêm Tổng giám đốc phụ trách Hoạch định công nghệ, Giải pháp biên và Trung tâm dữ liệu, Qualcomm Technologies. Ảnh: Tùng Đinh

- Hồi tháng 3 năm nay, các chuyên gia viễn thông của Liên minh Viễn thông quốc tế (ITU) công bố bộ yêu cầu kỹ thuật hiệu năng cho 6G, thiết lập nền tảng cho mạng không dây thế hệ mới. Ông đánh giá thế nào về cột mốc này?

• Mỗi thế hệ công nghệ không dây đều bắt đầu từ việc thống nhất tầm nhìn trên toàn ngành, sau đó mới xây dựng tiêu chuẩn, đưa sản phẩm vào thương mại. Cột mốc gần đây cho thấy 6G đang chuyển từ khái niệm sang làm rõ những năng lực cần có trong kỷ nguyên AI. Quá trình tiêu chuẩn hóa dự kiến hoàn tất trong nửa đầu năm 2029.

Qualcomm đã đóng góp vào quá trình phát triển công nghệ không dây từ 3G đến 5G, hiện tiếp tục tham gia nghiên cứu 6G, hợp tác trong ngành. Trọng tâm của chúng tôi là xây dựng nền tảng 6G hỗ trợ trải nghiệm và ứng dụng vận hành bằng AI, dựa trên ba trụ cột.

Thứ nhất là kết nối, tiếp tục cải thiện dung lượng mạng, vùng phủ sóng và trải nghiệm người dùng.

Thứ hai là điện toán hiệu suất cao trong toàn mạng lưới, cho phép xử lý AI trên thiết bị, tới mạng lưới và tại trung tâm dữ liệu.

Thứ ba là khả năng cảm nhận. Mạng lưới có thể tạo mô hình số của môi trường xung quanh, nhận biết người đi bộ, ôtô, tòa nhà hay thiết bị bay để hỗ trợ vận hành hiệu quả hơn.

- Ông mô tả 6G là công nghệ AI ngay từ nền tảng (AI-native). Một thiết bị 6G AI-native năm 2030 sẽ khác gì thiết bị hiện nay?

• Với 5G, phần lớn xử lý AI vẫn diễn ra tại trung tâm dữ liệu. Một phần của trí tuệ nhân tạo đã được đưa vào thiết bị, tuy nhiên vẫn cần phải mở từng ứng dụng và đưa ra hướng dẫn theo từng bước cho AI.

6G hướng tới trải nghiệm lấy AI làm trung tâm. Điện thoại, kính và các thiết bị thông minh khác sẽ có khả năng hiểu bối cảnh, chủ động phối hợp tác vụ, trao đổi với nhau như những trợ lý thông minh.

Để làm được, AI phải được tích hợp và xử lý liên tục trên thiết bị, với mạng lưới và tại trung tâm dữ liệu. Vì vậy chúng tôi gọi 6G là công nghệ được thiết kế từ nền tảng để hỗ trợ AI. Người dùng sẽ cảm nhận rõ nhất ở khả năng phản hồi nhanh, trực quan và chủ động hơn.

TS Durga Malladi phân tích về mạng 6G. Ảnh: Tùng Đinh

- Theo ông, thiết bị nào sẽ cho thấy rõ nhất sự khác biệt của 6G?

• Lựa chọn cá nhân của tôi là mắt kính thông minh kết nối trực tiếp với mạng, có camera, micro và khả năng xử lý nhiều tác vụ AI. Tuy nhiên, tương lai sẽ không được định hình bởi một thiết bị duy nhất.

Điện thoại, máy tính, ôtô, robot và hệ thống công nghiệp đều có thể được trang bị các tác nhân AI (AI agents). Khác biệt lớn nhất là các thiết bị có thể giao tiếp, phối hợp và đưa ra quyết định như một hệ sinh thái thông minh.

Tại Việt Nam, chúng tôi đã đầu tư vào AI, kết nối tiên tiến, điện toán biên, ôtô, IoT công nghiệp, robot và công nghệ trung tâm dữ liệu.

- Việt Nam và nhiều quốc gia vẫn đang hoàn thiện việc triển khai mạng 5G. Vì sao Việt Nam cần chuẩn bị cho 6G từ lúc này?

• Triển khai 5G và chuẩn bị cho 6G không phải hai ưu tiên cạnh tranh. Mỗi thế hệ mạng được xây dựng trên nền tảng của thế hệ trước; chuẩn bị cho 6G cũng không có nghĩa phải thay thế mạng hiện có. Năng lực điện toán hiệu năng cao và các ứng dụng AI trong mạng có thể phát triển trên nền tảng công nghệ 5G. Các doanh nghiệp cũng đã có thể xây dựng thiết bị, mô hình thử nghiệm để sẵn sàng thương mại hóa, dự kiến từ năm 2029.

Tại Việt Nam, chúng tôi có quan hệ hợp tác với các doanh nghiệp như Viettel, VNPT, VNG và FPT, cho thấy quốc gia bắt đầu góp phần định hình tương lai công nghệ 6G.

- Việt Nam nên ưu tiên gì trong vài năm tới để đón 6G?

• Qua quan sát tại nhiều thị trường, chúng tôi nhận thấy vị thế dẫn đầu về AI và kết nối thế hệ mới không đến từ một đột phá đơn lẻ, mà đòi hỏi đầu tư bền bỉ vào nhân lực, R&D và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Những quốc gia thu được nhiều giá trị nhất là các nước có thể vượt khỏi vai trò ứng dụng công nghệ để tự phát triển, thương mại hóa và mở rộng quy mô đổi mới sáng tạo.

Việt Nam nên tiếp tục phát triển AI cho cả trung tâm dữ liệu và thiết bị biên, đồng thời đầu tư phù hợp vào các ứng dụng AI vật lý như robot, xe tự hành và hệ thống tự động. Bên cạnh đó, đầu tư vào nhân lực, nuôi dưỡng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và tăng cường hợp tác giữa khu vực công, doanh nghiệp và giới học thuật cũng rất quan trọng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển các công nghệ tương lai, đặc biệt là 6G.

Qualcomm khánh thành Trung tâm R&D Hà Nội vào tháng 5, nhằm hỗ trợ phát triển lực lượng công nghệ sẵn sàng cho tương lai và củng cố năng lực đổi mới sáng tạo trong nước. Ảnh: Qualcomm

- Ông đánh giá thế nào về nguồn nhân lực công nghệ Việt Nam hiện nay?

• Từ góc nhìn toàn cầu, Việt Nam đang trở thành một trong những thị trường ngày càng thu hút sự chú ý nhờ sự kết hợp giữa lực lượng kỹ sư trẻ, nền tảng giáo dục kỹ thuật và hệ sinh thái khởi nghiệp sôi động. Đây là những lợi thế quan trọng trong các lĩnh vực thay đổi nhanh như 6G, AI và công nghệ truyền thông thế hệ mới.

Qua nhiều năm hợp tác với các trường đại học, doanh nghiệp và startup Việt Nam, cùng các sáng kiến như chương trình AI Residency và Thử thách Đổi mới sáng tạo Qualcomm Việt Nam hay Trung tâm R&D Hà Nội, chúng tôi nhận thấy năng lực kỹ thuật và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam tiếp tục trưởng thành.

Từ đây,Qualcomm cho rằng Việt Nam có tiềm năng để đóng góp vào quá trình phát triển 6G, thay vì chỉ triển khai công nghệ từ nơi khác. Chúng tôi tiếp tục cam kết hỗ trợ các mục tiêu công nghệ dài hạn của Việt Nam thông qua đầu tư, hợp tác và đổi mới sáng tạo.

- Các kỹ sư trẻ Việt Nam cần chuẩn bị gì để tham gia phát triển 6G?

• 6G không chỉ cần chuyên gia viễn thông, mà còn cần nhân lực về AI, điện toán, bán dẫn, phần mềm và xử lý tín hiệu.

Các bạn nên xây dựng nền tảng kỹ thuật vững, duy trì sự tò mò và khả năng học hỏi. Kiến thức AI kết hợp với hiểu biết về công nghệ không dây là lợi thế, nhưng quan trọng hơn là khả năng thích ứng và giải quyết vấn đề.

Kỹ sư trẻ cũng nên tìm cơ hội làm bài toán thực tế qua nghiên cứu hoặc hợp tác với doanh nghiệp. Kinh nghiệm thực hành, tư duy độc lập và khả năng đề xuất ý tưởng mới là những yếu tố chúng tôi đánh giá cao.

- Hợp tác 6G giữa Qualcomm và Viettel kế thừa nền tảng 5G ra sao?

• Hợp tác 6G được xây dựng trên nền tảng nhiều năm hai bên làm việc về 5G, thiết bị vô tuyến, xử lý băng gốc và Open RAN. Đây là bước tiếp theo trong quá trình phát triển hạ tầng không dây tiên tiến tại Việt Nam.

Hai bên đã góp phần triển khai mạng 5G Open RAN thương mại của Viettel sử dụng công nghệ Qualcomm. Hệ thống có hàng nghìn trạm và dự kiến đạt khoảng 6.000 trạm vào cuối năm, cho thấy Open RAN có thể đáp ứng yêu cầu về hiệu suất, độ tin cậy và quy mô.

Một trọng tâm khác là hiệu quả năng lượng. Khi mạng mở rộng dung lượng và sử dụng AI nhiều hơn, hiệu suất trên mỗi watt điện trở nên quan trọng. Hai bên đang phát huy kinh nghiệm này để xây dựng các kết quả minh chứng cho hợp tác 6G.

- Thời gian tới, Qualcomm sẽ triển khai kế hoạch R&D, phát triển nhân lực tại Việt Nam thế nào?

• Việt Nam là thị trường quan trọng trong chiến lược dài hạn của tập đoàn. Chúng tôi nhận thấy nhiều cơ hội tăng cường hợp tác khi Việt Nam thúc đẩy các mục tiêu về AI, bán dẫn và kết nối thế hệ mới.

Qualcomm sẽ tiếp tục đầu tư vào những lĩnh vực có thể tạo ra tác động bền vững. Trung tâm R&D mới khánh thành tại Hà Nội là một trong các trung tâm nghiên cứu toàn cầu của chúng tôi, nơi công nghệ phát triển tại Việt Nam có thể được ứng dụng ở nhiều thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, chương trình Thử thách Đổi mới sáng tạo Qualcomm Việt Nam hỗ trợ startup phát triển AI và các ứng dụng công nghệ khác. Tập đoàn cũng vận dụng chuyên môn toàn cầu để hỗ trợ đối tác trong nước xây dựng giải pháp cho cả thị trường Việt Nam và quốc tế.

Qualcomm dự kiến tiếp tục mở rộng hiện diện tại Việt Nam bằng cách tuyển dụng, đào tạo thêm kỹ sư và tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, trường đại học cùng các đối tác trong hệ sinh thái. Mục tiêu là trở thành đối tác đổi mới sáng tạo dài hạn của Việt Nam, đồng hành xây dựng hệ sinh thái công nghệ có khả năng chống chịu tốt hơn, đổi mới hơn và sẵn sàng cho tương lai.

Văn Hà

Nguồn: VnExpress

Đọc bài gốc →