Apple vừa giải thể nhóm phụ trách toàn bộ mảng kính thực tế hỗn hợp, cắt hơn 100 nhân sự và hủy cả Vision Pro thế hệ hai lẫn phiên bản giá rẻ Vision Air. Nguồn lực được dồn sang một hướng khác: kính AI, dự kiến ra mắt năm 2027.
Vision Pro là gì, và vì sao nó đi tới đây
Vision Pro là chiếc kính đeo đầu Apple giới thiệu như bước mở đầu của cái hãng gọi là "điện toán không gian": đưa cửa sổ ứng dụng, phim ảnh, cuộc gọi ra khỏi màn hình phẳng và đặt vào không gian quanh người dùng. Nó là thiết bị thực tế hỗn hợp, tức camera ghi lại thế giới thật rồi dựng lại trên màn hình bên trong, cho phép trộn nội dung số với khung cảnh xung quanh.
Phần cứng được khen là ấn tượng ngay từ lần thử đầu tiên. Nhưng ba rào cản xuất hiện gần như lập tức: giá quá cao so với một món đồ giải trí, máy nặng và không đeo được lâu, và quan trọng nhất, không có đủ lý do để dùng hằng ngày. Một thiết bị chỉ được lấy ra vài lần mỗi tháng thì không tạo được thói quen, mà không có thói quen thì không có hệ sinh thái ứng dụng, và không có ứng dụng thì lại càng không có lý do để dùng. Vòng lặp đó là thứ đã siết chặt Vision Pro.
Chuyện vừa xảy ra, theo trình tự
Apple giải thể Vision Products Group, đơn vị chịu trách nhiệm toàn bộ mảng kính thực tế hỗn hợp. Nhân sự còn lại được phân bổ về các bộ phận phần cứng và phần mềm khác. Cùng lúc, hãng dừng hẳn hai sản phẩm đang trong ống: Vision Pro thế hệ hai và bản giá mềm hơn mang tên Vision Air.
Đợt cắt giảm nhắm vào các đội phát triển nội dung video sống động và game cho Vision Pro. Theo Bloomberg, những video này tốn tới hàng triệu đô la mỗi tác phẩm mà lại không kéo được đủ người xem. Apple sẽ thu hẹp phần sản xuất nội bộ và chuyển sang hợp tác với bên thứ ba cho nội dung 3D. Ở một hướng khác, hãng cũng tinh giản nhân sự nhóm Siri và AI, đồng thời mở các vị trí mới cho hướng đi Siri dựa trên AI. Tinh tế cho biết quyết định hủy các dự án được CEO sắp nhậm chức John Ternus duyệt.
Vì sao mảng nội dung bị cắt trước tiên
Chi tiết cắt đội nội dung nói nhiều hơn phần cắt nhân sự chung. Khi ra mắt một nền tảng phần cứng hoàn toàn mới, hãng luôn phải tự bỏ tiền làm nội dung mồi, vì bên thứ ba chưa có lý do đầu tư vào một thiết bị chưa ai mua. Đây là khoản lỗ có kế hoạch, chấp nhận trong giai đoạn đầu để kích hoạt vòng xoay.
Dừng khoản chi đó đồng nghĩa với việc thừa nhận vòng xoay không khởi động được. Nếu Apple còn tin thiết bị sẽ đạt quy mô trong vài năm tới, hãng sẽ tiếp tục nuôi nội dung, vì đó chính là thứ tạo ra nhu cầu. Cắt nó đi là tín hiệu rõ hơn mọi thông cáo: mảng này không còn được xem là cửa ngõ tăng trưởng tiếp theo.
Kính AI khác kính thực tế hỗn hợp ở chỗ nào
Hai loại thiết bị này hay bị gộp chung nhưng thực chất giải hai bài toán khác nhau. Kính thực tế hỗn hợp kiểu Vision Pro chặn tầm nhìn của bạn rồi dựng lại thế giới bằng màn hình. Nó cần màn hình độ phân giải rất cao, camera nhiều, sức tính toán lớn, và vì thế cần pin lớn, nặng và đắt.
Kính AI đi hướng ngược lại: giữ nguyên tròng kính trong suốt, gần như không hiển thị gì hoặc hiển thị rất ít, và đặt trọng tâm vào micro, loa, camera cùng một trợ lý AI biết nghe, nhìn và trả lời. Bạn hỏi về thứ trước mặt, kính trả lời. Vì không phải dựng lại thế giới, nó nhẹ, pin lâu hơn, rẻ hơn nhiều và quan trọng nhất là đeo được cả ngày mà không trông kỳ quặc.
Đổi hướng này chỉ khả thi khi mô hình AI đã đủ tốt để thay thế màn hình bằng giọng nói. Điều đó mới đúng trong vài năm gần đây. Nói cách khác, Apple không đơn thuần rút lui khỏi một sản phẩm thất bại, hãng chuyển sang một dạng thiết bị mà tiến bộ của AI vừa kịp làm cho khả thi.
Điều này thay đổi gì với những ai đang làm việc trong ngành
Với đội ngũ phát triển ứng dụng cho kính thực tế hỗn hợp, đây là tin xấu rõ ràng. Nền tảng vẫn còn đó, máy đã bán vẫn chạy, nhưng lộ trình phần cứng bị chặt cụt thì lượng người dùng gần như đứng yên. Ai đang đặt cược thời gian vào mảng này nên tính lại, hoặc ít nhất chuyển phần kỹ năng sang những chỗ dùng chung được: xử lý không gian ba chiều, theo dõi ánh mắt, thiết kế tương tác không cần bàn phím.
Với người làm về AI, hướng gió đổi chiều theo cách có lợi. Nguồn lực dịch chuyển sang trợ lý và các tính năng AI, và đó cũng là nơi Apple bị đánh giá là đi chậm hơn đối thủ. Kính AI muốn hoạt động thì trợ lý phải hiểu ngữ cảnh, phải phản hồi trong tích tắc, và phần lớn phải chạy ngay trên thiết bị vì lý do độ trễ lẫn quyền riêng tư. Đó là tập kỹ năng đang thiếu người trên toàn thị trường, không riêng Apple.
Với các đội làm nội dung 3D, cửa không đóng hẳn mà đổi dạng: Apple chuyển từ tự sản xuất sang thuê ngoài. Ngân sách ít hơn, nhưng cơ hội nhận việc lại mở rộng hơn cho các studio nhỏ.
Ở Việt Nam, phần nào đáng quan tâm
Vision Pro chưa bao giờ được phân phối chính thức tại Việt Nam, nên tin này gần như không ảnh hưởng tới người tiêu dùng trong nước theo nghĩa trực tiếp. Ai đã mua máy xách tay thì thiết bị vẫn dùng được, nhưng cần chấp nhận rằng phần mềm và nội dung mới sẽ nhỏ giọt dần.
Phần đáng quan tâm nằm ở chỗ khác: các công ty gia công phần mềm Việt Nam nhận dự án cho thị trường Mỹ và Nhật. Nếu đội của bạn đang chào năng lực làm ứng dụng cho kính thực tế hỗn hợp, dòng khách đó sẽ mỏng đi trong một, hai năm tới. Ngược lại, nhu cầu quanh trợ lý AI chạy trên thiết bị, xử lý giọng nói và thị giác máy tính nhiều khả năng tăng. Việc nên làm ngay không phải là đổi toàn bộ định hướng, mà là kiểm tra xem hồ sơ năng lực của mình có đang treo quá nặng vào một nền tảng vừa bị chủ của nó giảm đầu tư hay không.
Những mốc cần theo dõi tới 2027
Mốc đầu tiên là các bản cập nhật hệ điều hành cho Vision Pro: nếu chúng thưa dần và chỉ còn vá lỗi, tức là sản phẩm đã vào giai đoạn duy trì. Mốc thứ hai là tin tuyển dụng của Apple, thường rò rỉ trước sản phẩm cả năm; vị trí liên quan tới quang học nhẹ, âm thanh đeo tai và mô hình AI chạy tại chỗ là chỉ dấu cho hướng kính AI. Mốc thứ ba là Siri: kính AI không thể ra mắt trước khi trợ lý đủ tốt, nên bản Siri nâng cấp chính là điều kiện cần. Chưa thấy Siri thay đổi rõ rệt thì mốc 2027 vẫn còn là dự kiến, không phải lịch chắc chắn.
Nguồn tham khảo
- Tinh tế — Apple sa thải cả nhóm Vision Products, hủy Vision Pro 2 và Vision Air để dồn lực cho kính AI
- macrumors.com — Apple Guts Vision Pro Gaming and Immersive Video Teams, Trims Siri Staff - MacRumors
