Nvidia công bố doanh thu quý II đạt 96,2 tỷ USD, hơn gấp đôi cùng kỳ năm trước và vượt dự báo 92,1 tỷ USD. Phiên giao dịch ngày 27/8 sau đó cộng thêm 440 tỷ USD vào vốn hóa công ty. Con số đáng chú ý hơn nằm ở chỗ khác: tăng trưởng đến từ nhóm khách hàng nào, và vì sao công ty vẫn nói mình thiếu hàng để bán.
Bức tranh tài chính quý II
Ba con số chính. Doanh thu 96,2 tỷ USD so với dự báo 92,1 tỷ USD. Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu đạt 2,22 USD, cao hơn mức thị trường chờ đợi là 2,08 USD. Và vốn hóa tăng thêm 440 tỷ USD chỉ trong một phiên.
Mức chênh so với dự báo tự nó không lớn, khoảng 4,5% ở doanh thu. Nhưng phản ứng của thị trường thì lớn bất thường. Điều đó nói lên rằng thứ được định giá lại không phải quý vừa qua, mà là giả định về những quý tiếp theo.
Trước báo cáo này, mối lo phổ biến trong giới đầu tư là chi tiêu cho hạ tầng AI đã đạt đỉnh: các tập đoàn điện toán đám mây lớn đã mua đủ chip, và chu kỳ đầu tư sắp nguội. Nếu giả định đó đúng, mọi định giá dựng trên tăng trưởng liên tục đều phải hạ xuống. Báo cáo quý II đẩy lùi giả định đó thêm ít nhất một quý, và đó mới là thứ thị trường trả tiền cho.
ACIE là nhóm khách hàng nào
Phần tăng trưởng được nhấn mạnh nhất đến từ nhóm khách hàng mà Nvidia gọi tắt là ACIE, gồm các công ty điện toán đám mây chuyên về AI, khách hàng công nghiệp và doanh nghiệp. Nhóm này mang về 40,3 tỷ USD, tăng 138% so với năm trước.
Để thấy vì sao con số này quan trọng, cần nhớ cấu trúc khách hàng cũ của Nvidia. Trong nhiều năm, phần lớn doanh thu trung tâm dữ liệu đến từ một nhóm rất hẹp các tập đoàn đám mây khổng lồ. Cấu trúc đó mang lại doanh số lớn nhưng kèm rủi ro tập trung: chỉ cần vài khách hàng lớn cùng giảm tốc mua sắm, cả quý sụt theo. Đó cũng là lý do mỗi lần một tập đoàn trong nhóm này công bố cắt giảm chi tiêu vốn, cổ phiếu Nvidia lại biến động.
Nhóm ACIE tăng 138% nghĩa là tệp khách hàng đang rộng ra. Các nhà cung cấp đám mây chuyên AI quy mô vừa, các tập đoàn công nghiệp tự dựng hạ tầng riêng, các doanh nghiệp lớn triển khai mô hình nội bộ đang trở thành nguồn cầu độc lập. Với một công ty phần cứng, đa dạng hoá khách hàng thường có giá trị lâu dài hơn một quý doanh thu kỷ lục, vì nó làm dòng doanh thu bớt phụ thuộc vào quyết định của vài hội đồng quản trị.
Nhận định của CEO Jensen Huang về "thời kỳ hoàng kim của các phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo và startup mới", cùng phát biểu rằng nhu cầu còn cao hơn 70%, nên đọc trong khung này. Đó là mô tả về một tệp khách hàng đang mở rộng, không chỉ là khẩu hiệu lạc quan.
Nút thắt nguồn cung: TSMC và chip nhớ
Cùng lúc báo lãi kỷ lục, Nvidia thừa nhận hai giới hạn: năng lực sản xuất từ TSMC, đối tác gia công chip chính, và tình trạng thiếu hụt chip nhớ trên toàn cầu.
Với người chưa quen chuỗi cung ứng bán dẫn, chỗ này cần giải thích. Nvidia thiết kế chip chứ không tự sản xuất. Việc chế tạo thực tế nằm ở các xưởng đúc, mà ở phân khúc tiên tiến nhất thì gần như chỉ có TSMC đủ năng lực. Nghĩa là sản lượng của Nvidia bị chặn trên bởi phần công suất mà TSMC phân bổ cho họ, và công suất đó phải chia với nhiều khách hàng khác.
Chip nhớ là nút thắt thứ hai, độc lập với nút thắt thứ nhất. Bộ tăng tốc AI cần loại bộ nhớ băng thông cao đi kèm ngay trên đế chip. Loại này do một nhóm rất ít nhà sản xuất cung cấp, dây chuyền mở rộng chậm, và nhu cầu đang tăng nhanh hơn khả năng mở rộng. Có đủ chip xử lý mà thiếu bộ nhớ tương ứng thì vẫn không xuất xưởng được sản phẩm hoàn chỉnh.
Đây là lý do vì sao "nhu cầu còn cao hơn 70%" không tự động dịch thành doanh thu quý sau cao hơn 70%. Trần tăng trưởng ngắn hạn của Nvidia hiện nằm ở phía cung, không phải phía cầu. Với một công ty đang ở vị thế này, câu hỏi đúng cho các quý tới không phải "có bán được không", mà "sản xuất được bao nhiêu".
Điều này đổi gì với người làm AI
Hệ quả trực tiếp và dễ đo nhất của tình trạng thiếu cung là giá thuê hạ tầng tính toán. Khi bộ tăng tốc khan hiếm, giá thuê GPU theo giờ trên các nền tảng đám mây khó giảm, thời gian chờ cấp phát kéo dài, và các gói cam kết dài hạn trở nên đắt hơn so với thuê linh hoạt.
Với đội ngũ đang huấn luyện hoặc tinh chỉnh mô hình, điều đó có nghĩa là chi phí hạ tầng cần được lập kế hoạch sớm hơn, và các mốc cần tài nguyên lớn nên được đặt lịch trước thay vì giả định luôn có sẵn. Với đội ngũ chỉ gọi mô hình qua API, tác động gián tiếp hơn nhưng vẫn có: chi phí suy luận của nhà cung cấp phụ thuộc vào chi phí phần cứng của họ, và mặt bằng giá API khó giảm sâu khi phần cứng vẫn khan.
Với doanh nghiệp cân nhắc tự dựng hạ tầng, báo cáo này là dữ liệu để hiệu chỉnh kỳ vọng về thời gian giao hàng. Quyết định mua sắm thiết bị cho một dự án AI nội bộ nên tính tới độ trễ chuỗi cung ứng như một biến thật, không phải chi tiết kỹ thuật của bên bán.
Ba câu hỏi báo cáo chưa trả lời
Thứ nhất, biên lợi nhuận sẽ đi về đâu khi chi phí đầu vào tăng. Doanh thu gấp đôi là một chuyện; giữ được biên lợi nhuận trong điều kiện phải tranh giành công suất đúc và chip nhớ là chuyện khác.
Thứ hai, cấu trúc nhóm ACIE bền đến mức nào. Tăng 138% là con số của một năm, và một phần trong đó có thể là nhu cầu dựng hạ tầng ban đầu, vốn không lặp lại hằng năm với cùng một khách hàng. Cần thêm vài quý mới phân biệt được đâu là nhu cầu cơ sở, đâu là đợt trang bị một lần.
Thứ ba, đến khi nào nút thắt nguồn cung được nới. Đây là câu hỏi phụ thuộc vào kế hoạch mở rộng của các đối tác sản xuất chứ không phải của Nvidia, nên nó sẽ được trả lời trong báo cáo của những công ty khác.
Với nhà đầu tư ở Việt Nam quan tâm tới cổ phiếu này, ba câu hỏi trên là thứ đáng theo dõi hơn mức tăng 440 tỷ USD của một phiên. Mức tăng đó phản ánh việc thị trường điều chỉnh kỳ vọng, và kỳ vọng thì có thể điều chỉnh theo cả hai chiều.
Nguồn tham khảo
- VnExpress — Vốn hóa Nvidia tăng hơn 400 tỷ USD một phiên
- tradingeconomics.com — Nvidia earnings above expectations at 2.22 USD
